Grote organisaties

Wanneer je mensen, inclusief jezelf, niet begrijpt, begrijp je ook niets van zaken doen. Complexiteit in grote organisaties ontstaat zelden door inhoud. Ze ontstaat door emotie: angst, onzekerheid, behoefte aan controle of erkenning. Die emoties sturen besluiten. Niet openlijk, maar onderhuids en vanaf dat moment verschuift het kompas van algemeen belang naar eigenbelang. Dáár begint onnodige complexiteit.

Denk aan een directieteam dat innovatie als topprioriteit benoemt, maar afwijkende stemmen subtiel corrigeert of negeert. Niet uit slechte intentie, maar uit angst om grip of status te verliezen. Wanneer persoonlijke vermijding systemisch wordt, betaalt de organisatie de prijs.

Organisaties verliezen zelden in één klap. Ze eroderen langzaam en lang onzichtbaar. De signalen zijn herkenbaar:

• Strategische keuzes gestuurd door angst voor status- of controleverlies

• Conflicten die onder tafel verdwijnen en terugkeren als passieve weerstand

• Talent dat vertrekt zonder dat de echte reden wordt uitgesproken

• Innovatie die stokt doordat afwijkende stemmen onbewust worden uitgesloten

• Een cultuur die politiek wordt in plaats van waarde- of prestatiegericht

Complexiteit kost schaarse middelen: geld, snelheid, geloofwaardigheid, reputatie.
Het gevaarlijkste moment ontstaat wanneer men de oorzaak buiten zichzelf zoekt in markt, concurrentie of economie terwijl het systeem intern wordt gestuurd door onuitgesproken dynamiek. Dat is bestuurlijke blindheid.

Dit is geen nieuw inzicht. En de oplossing is niet ingewikkeld. Maar ze vraagt moed. Niet om schuldigen aan te wijzen. Niet om een inquisitie te starten. Wel om eerlijk te kijken naar wat er werkelijk speelt en daarnaar te handelen in het algemeen belang.

Wat is immers het ergste dat kan gebeuren wanneer je in de spiegel kijkt? Dat je moet erkennen dat sommige keuzes deels door eigenbelang zijn ingegeven? Dat gesprekken tijdelijk ongemakkelijk worden? Dat is menselijk. Dat hoort erbij. Wat níet hoort, is het ongemak vermijden en daarmee het grotere geheel ondermijnen.

De psyche is geen bijzaak. Ze is de onderstroom die gedrag, keuzes en dynamiek bepaalt. Dáár ligt de wortel van de grootste problemen en precies daar zit de strategische hefboom.

De eerste stap is eenvoudig, maar niet makkelijk: erkennen dat je tekortschiet. Zien hoe je gedrag bewust of onbewust patronen versterkt die je eigenlijk wilt doorbreken en erkennen dat je daarin hulp nodig hebt. Dat is geen zwakte. Dat is leiderschap.

Het punt is...

Wat voelt als risico voor het ego, is winst voor de organisatie en wie controle durft los te laten, krijgt er juist controle voor terug. De rest volgt vanzelf. 

Gepersonaliseerd advies? Stuur een bericht naar rico@rjrconsulting.nl of check www.rjrconsulting.nl voor meer informatie.